سه شنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۰
اقتصاد دیجیتال استارتاپ خبر

چرا سازمان غذا و دارو با پلفترم‌های فروش آنلاین وارد تقابل شده است؟

پلتفرم‌های فروش آنلاین به دلیل استنکاف سازمان غذا و دارو از از تدوین دستورالعمل جدید فروش اینترنتی فرآورده‌های غیردارویی سلامتحمایت از کسب‌وکار مراجعه کرده‌‌اند

به گزارش استارتاپ خبری عصر هشتم طبق اعلام سازمان غذا و دارو، ۲۱۳ داروخانه مجوز فروش آنلاین دارند و پلتفرم‌هایی مانند دیجی‌کالا و اسنپ‌دکتر هم مایل به عرضه کالاهای سلامت غیردارویی بر روی پلتفرم‌های خود به روش بازارگاه یا مارکت پِلِیس هستند. در واقع آن‌ها می‌خواهند به عنوان یک به‌هم‌رسان که می‌تواند فرد خریدار را به داروخانه موردنظر متصل کند، عمل کنند.

سازمان غذا و دارو به استناد مواد ۳ تا ۵ قانون خوراکی و آشامیدنی سال ۱۳۳۴ و تبصره‌های آن مبنی بر این‌که مکمل‌ها و ویتامین‌ها، دارو محسوب می‌شوند و محل عرضه آن‌ها صرفا باید داروخانه باشد می‌گوید که عرضه مکمل‌ها و ویتامین‌ها امری تخصصی است و ورود پلتفرم‌های آنلاین به این حوزه خلاف قانون است.

هدف پلتفرم‌های آنلاین از فروش کالای سلامت چیست؟

واقعیت این است که همه ۲۱۳ داروخانه دارای مجوز فروش آنلاین، لزوما دارای سایت حرفه‌ای فروش نیستند و برای آن‌ها هم مقرون به صرفه است که برای فروش آنلاین با پلتفرم‌های شناخته‌شده همکاری کنند.

این پلتفرم‌ها هم در ازای دریافت درصدی از فروش هر محصول واسطه ارتباط مشتری با این داروخانه‌ها می‌شوند.  حتی در مواردی این پلتفرم‌ها برای کامل بودن سبد محصول خود و یا برای از دست ندادن اطلاعات بازار، حاضر هستند بدون دریافت سودی از خریدار و فروشنده این سرویس را ارائه دهند.

یعنی آن‌ها ممکن است محصول را عینا با همان قیمت داروخانه آنلاین به فروش برساند. با این همه اما سال‌هاست تلاش آن‌ها برای دریافت مجوز از سوی سازمان غذا و دارو به جایی نرسیده است.

مطالعه این خبر می‌تواند برای شما مفید باشد
رقابت یک دانش‌بنیان‌ با بزرگان حوزه سلامت دیجیتال

نمایندگان سازمان غذا و دارو چه می‌گویند؟

بعد از بالا گرفتن این کشمکش بین پلتفرم‌های فروش آنلاین و سازمان غذا و دارو، آرش انیسیان، مدیرکل اقتصاد سلامت سازمان نظام پزشکی، در آخرین نشست کارگروه حمایت از کسب‌وکار گفت: اگر درخواست پلتفرم‌ها تنها منوط به هم‌رسانی است، با آن موافقیم. اما باید به صورت شفاف امکان عرضه مکمل‌ها را از طریق پلتفرم‌ها مهیا کنیم و در این مسیر روند قیمت‌گذاری و عرضه باید قانونی و با نظارت کامل انجام شود.

باقری، نماینده اداره کل امور فرآورده های طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا و دارو هم با اشاره به تبصره ۳ ماده ۳ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی، دارویی، مواد خوردنی و آشامیدنی گفت: کلیه فرآورده‌های تقویتی، تحریک‌کننده، ویتامین‌ها، و غیره جزء اقلام دارویی محسوب شده و هر مقرراتی که بر دارو حاکم است، بر مکمل‌ها هم حاکم خواهد بود.

در کنار این‌ها نوشین محمدحسینی، مدیرکل نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو با بیان این مطلب که سازمان غذا و دارو مخالف تسهیل دسترسی به فرآورده‌های سلامت نیست، گفت: «آنچه اهمیت دارد عرضه دقیق دارو با رعایت کلیه استانداردهاست. باید امکان رصد درخواست‌های ثبت شده برای دارو یا انواع مکمل‌ها در پلتفرم‌ها فراهم باشد. دغدغه سازمان نگهداری و حمل اصولی داروست.»

بنابراین تا اینجا نباید مشکلی برای عرضه کالاهای سلامت بر بستر پلتفرم‌هایی مانند دیجی‌کالا و اسنپ‌دکتر وجود داشته باشد.
چراکه این پلتفرم‌ها در حال حاضر قصد عرضه مستقیم این کالاها و یا حتی نگهداری آن‌ها را ندارند؛ بلکه آن‌ها صرفا می‌خواهند در نقش به‌هم‌رسان میان داروخانه‌های دارای مجوز فروش آنلاین و متقاضی دارو عمل کنند. به این ترتیب که این پلتفرم‌ها با ایجاد بازارگاه، سفارش مشتری را به داروخانه منتقل کرده و داروخانه هم مستقیما آن کالا را به دست مشتری می‌رساند. در نتیجه هم دغدغه نگهداری و حمل اصولی این کالاها رعایت شده و هم مقرارت حاکم بر نحوه فروش این کالاها نقض نخواهد شد.

با این حساب مشکل کجاست که سازمان غذا و دارو بر مخالف‌خوانی خود با این موضوع پافشاری داشته و نه تنها به دستورالعمل قبلی خود برای فروش آنلاین مکمل‌های غذایی غیر دارویی (که بر مبنای آن مجوز فروش آنلاین به ۲۱۳ داروخانه صادر شده است) پایبند نیست، بلکه اقدامی برای صدور دستورالعمل جدید نمی‌کند؟

تعارض منافع؛ دلیل مخالفت سازمان غذا و دارو با فعالیت پلتفرم‌ها برای فروش کالای سلامت

محسن عامری معتقد است ریشه این مخالفت را باید در تعارض منافع جستجو کرد. به گفته او اگر اقتصاد دیجیتال به حوزه سلامت وارد شود موضوع کنترل بازار ( و نه کنترل سلامت) از نفوذ برخی دست‌اندرکاران غذا و دارو خارج می شود و آنها انحصار خود در ارائه مجوز، کنترل فروش و قیمت گذاری را از دست خواهند داد. به همین دلیل هم از حدود ۱۳ هزار داروخانه فقط ۲۱۳ مورد مجوز فروش آنلاین دارند.

البته گزارش دیوان محاسبات از تفریغ بودجه سال ۹۹ هم موید این سخنان عامری است. چه آنکه دیوان محاسبات در بخشی از گزارش خود به موضوع تعارض منافع در صدور مجوزها از جمله مجوزهای مربوط به داروخانه اشاره و تاکید کرده که موسس بیش از هزار داروخانه در کشور از کارکنان بخش دولتی یا کارمندان شاغل در بخش‌های حاکمیتی سیاست‌گذاری و صدور مجوز و نظارت بر امور دارو هستند!

بررسی‌های انجام‌شده دیوان محاسبات از داروخانه‌های سراسر کشور نشان می‌دهد از حدود ۱۳ هزار داروخانه فعال، مؤسس ۸۱۲ داروخانه از کارکنان بخش دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی بوده و مؤسس ۲۲۱ داروخانه هم از کارمندان شاغل در پست‌های حاکمیتی سیاست‌گذاری، صدور مجوز و نظارت بر امور دارو است. همچنین تعداد ۱۷۷ نفر از شاغلین بخش دولتی نیز به عنوان مسئول فنی در سایر داروخانه‌ها اشتغال دارند که ۶۶ نفر از آنها از پرسنل شاغل در دستگاه‌های حاکمیتی هستند.

چه کسانی از فضای خاکستری موجود نفع می‌برند؟

حالا بیشتر روشن می‌شود که چرا سازمان غذا و دارو از یک طرف دستورالعمل فروش آنلاین کالاهای سلامت غیردارویی را که در آن جایی برای فروش این محصولات از طریق پلتفرم‌ها پیش‌بینی نشده بود، معلق کرده و از طرفی هم حاضر به تدوین دستورالعمل جدید نیست. به گفته عامری در واقع این سازمان یک فضای خاکستری ایجاد کرده است که با بلاتکلیف گذاشتن موضوع، فقط به نفع افراد به خصوصی انحصار ایجاد می‌کند. چرا که در این فضا نه داروخانه جدیدی می‌تواند مجوز فروش آنلاین دریافت کند و نه پلتفرم آنلاینی می‌تواند وارد بازار فروش مکمل‌های غذایی غیردارویی شود.

این در حالی است که در پنجاهمین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی در سال ۹۹، به پیشنهاد وزارت بهداشت تعمیم قواعد و روش‎های تجارت الکترونیکی در خصوص فروش و تحویل دارو مصوب شد، ولی حالا سازمان غذا و دارو رویه‌ای کاملا عکس این مصوبه را در پیش گرفته است.

استنکاف سازمان غذا و دارو از مصوبات کمیته حمایت از کسب‌وکار و هیات مقررات‌زدایی

نکته اینجاست که ایجاد فضای خاکستری و توام با بلاتکلیفی، از سوی سازمان غذا و دارو در سایه استنکاف این سازمان از مصوبه کمیته حمایت از کسب‌وکار و عدم تمکین آن از مصوبه هیات مقررات‌زدایی و بهبود محیط کسب‌وکار ممکن شده است.

چه‌آن‌که ۱۱ اسفندماه سال ۹۹ در کمیته حمایت از کسب‌وکار که با حضور نمایندگان روسای قوای سه‌گانه از جمله معاون حقوقی رئیس‌جمهور و معانین قوه قضاییه تشکیل می‌شود در توافق با رئیس سازمان غذا و دارو مصوب شد:«سازمان غذا و دارو ظرف مدت یک هفته پیش‌نویس اولیه “ضوابط جدید فروش اینترنتی فراورده‌های سلامت غیردارویی” را تهیه و به دبیرخانه کمیته ارسال کند.»

همچنان‌که قبل‌تر هم در هیات مقرارت‌زدایی و بهبود محیط کسب‌وکار مصوبات دیگری وجود داشت که سازمان غذا و دارو باید هرچه زودتر  برخی رویه‌های خود را را اصلاح کند.

اما این اتفاق هرگز نیفتاد و به گفته عامری سازمان غذا و دارو با وجود پیگیری‌های مختلف از سوی دبیرخانه کمیته و معاونت حقوقی ریاست جمهوری، این پیش‌نویس را تاکنون تهیه نکرده است.

عامری می‌گوید این سازمان تنها در ۲۱ تیرماه امسال آیین‌نامه فعالیت سامانه‌های حوزه سلامت (دیجیتال) را برای دبیرخانه کمیته حمایت از کسب‌وکار ارسال کرده که ارتباط مشخصی هم با مطالبات مطرح شده در نشست‌های کمیته و خواسته‌های بخش خصوصی ندارد.

حالا باید منتظر ماند و دید سازمان غذا و دارو بالاخره از مصوبات کمیته حمایت از کسب‌وکار و هیات مقرارت‌زدایی تمکین کرده و دستورالعمل جدید فروش اینترنتی فرآورده‎های غیردارویی سلامت را خواهد نوشت یا همچنان با اصرار بر تداوم فضای بلاتکلیف موجود بر صیانت از منافع گروه خاصی تاکید خواهد کرد.

منبع : اتاق بازرگانی ایران

 

 

hhh

ثبت دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *